Geneesmiddelen: 150 miljoen besparingen mogelijk

Dinsdag 28 februari 2017 — Wat als… we geneesmiddelen waarvoor een alternatief bestaat, zouden vervangen door generieken of kopieën? Het zou de sociale zekerheid een besparing van 150 miljoen euro kunnen opleveren. Voor de patiënten gaat het om 55 miljoen. Een aanzienlijk budget dat zou kunnen dienen voor de terugbetaling van (vaak erg dure) innoverende  geneesmiddelen. Een nieuwe studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen toont aan dat het aantal voorschriften voor generische geneesmiddelen en kopieën stijgt in België, maar niet genoeg om de vergelijking met onze buurlanden te doorstaan. 

GENT - In 2012 nam België nieuwe maatregelen om het gebruik van 'goedkope' geneesmiddelen te bevorderen. Het gaat bv. om het promoten van generische geneesmiddelen of de verplichting voor de apotheker om een geneesmiddel af te leveren uit de groep van de goedkoopste geneesmiddelen bij voorschriften op stofnaam*. Hebben die maatregelen het voorschrijfgedrag beïnvloed? De Onafhankelijke Ziekenfondsen maakte een studie. 

Lichte vooruitgang

Goed nieuws: 3 jaar na de invoering van die nieuwe maatregelen rond goedkope geneesmiddelen zien we in België een significante stijging van de voorschriften voor generische geneesmiddelen of kopieën. In 2015 vertegenwoordigden deze geneesmiddelen 30% van alle voorschriften, tegenover 24% in 2012. Het aandeel van de generische geneesmiddelen in België blijft echter zeer laag in vergelijking met onze buurlanden: 80% in Duitsland, 70% in Nederland (OESO, 2015).

Het aantal voorschriften op stofnaam is ook licht gestegen: 9% in 2015, tegenover 8% in 2012. Maar ook op dat vlak zijn de resultaten voor ons land bescheiden in vergelijking met Duitsland (35%) of Frankrijk, waar het voorschrijven op stofnaam nu verplicht is.

Merkgeneesmiddelen voorschrijven, terwijl er goedkopere alternatieven bestaan: het gebeurt nog vaak in België. Het is een trend die we vaak zien bij de geneesmiddelen voor  het centrale zenuwstelsel, vooral de antidepressiva (1 op de 2 voorschriften), en bij de geneesmiddelen voor het hart- en vaatstelsel, vooral de antihypertensiva (1 op de 3 voorschriften). Bij de meeste andere groepen van geneesmiddelen waarvoor alternatieven bestaan, gebeurt het in 1 op de 4 gevallen.

Substitutierecht van de apotheker uitbreiden

België schrijft dus meer goedkope geneesmiddelen voor, maar we horen nog lang niet bij de beste leerlingen van de Europese klas.  De Onafhankelijke Ziekenfondsen vragen meer inspanningen om het voorschrijven van goedkope geneesmiddelen te stimuleren. Waarom?
Omdat het een fikse besparing zou kunnen opleveren: maar liefst 150 miljoen euro, als we merkgeneesmiddelen waarvoor een alternatief bestaat, allemaal zouden vervangen door generieken of kopieën! Ook voor de patiënten zou de besparing aanzienlijk zijn: 55 miljoen euro. Het bespaarde bedrag voor de sociale zekerheid zou geïnvesteerd kunnen worden in een betere toegang tot de  (vaak erg dure) innoverende geneesmiddelen.

  • Volgens de Onafhankelijke Ziekenfondsen worden er te weinig geneesmiddelen voorgeschreven op stofnaam. Daar kunnen we iets aan doen door een verplicht minimumpercentage op te leggen voor deze voorschriften. Die verplichting bestaat al voor het goedkoop voorschrijven: sinds 2017 zijn Belgische artsen verplicht om 60% goedkoop voor te schrijven. 
  • Het substitutierecht** van de apotheker zou uitgebreid kunnen worden tot andere klassen van geneesmiddelen. Momenteel is die substitutie alleen verplicht voor antibiotica en antimycotica.
  • Om het voorschrijven van goedkope geneesmiddelen te stimuleren, zouden we de artsen kunnen aansporen om bij de start van een chronische behandeling meteen een goedkoop geneesmiddel voor te schrijven.
  • Tot slot wijzen de Onafhankelijke Ziekenfondsen erop dat de apotheker een rol te vervullen heeft door de patiënt juist in te lichten over de kostprijs van zijn behandeling en over mogelijk goedkopere alternatieven.

*Procedure waarbij de arts de naam van de molecule vermeldt op het voorschrift (niet langer die van het merk van het geneesmiddel).
** Procedure waarbij de apotheker het voorgeschreven geneesmiddel mag vervangen door een goedkoper geneesmiddel met eenzelfde werkzaam bestanddeel, zelfde sterkte…